Nhà cổ đất Quảng Nam

Ảnh trong bài: TS. KTS Nguyễn Anh Tuấn
Nếu bạn yêu nét cổ kính của những ngôi nhà cổ, mời bạn cùng tôi ghé thăm đất Quảng Nam. Đó là một buổi sáng mùng 4 Tết trong trẻo. Image

Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng

Từ căn nhà cũ của cụ Huỳnh Thúc Kháng, men theo con đường chạy quanh các triền đồi vào làng Lộc Yên, Tiên Phước, Quảng Nam bạn sẽ bắt gặp căn nhà cổ độc đáo nhất trong số 300 căn nhà cổ còn lại của Quảng Nam. Rêu xưa mờ dấu. Chủ nhân căn nhà đó là một người cháu họ ngoại, đã từng có dịp gần gũi với cụ Huỳnh thời cụ còn làm tổng biên tập báo Tiếng Dân: cụ Nguyễn Huỳnh Anh. Lối vào nhà, băng qua cánh đồng Vũng Trâu Lội vừa xong vụ gặt, rạ rơm thơm nức. Lũ mục đồng giương đôi mắt hiền lành, ngơ ngác nhìn khách đường xa: “Nhà ông Tưu hả chú? Bên Gò Tròn tề!”.

Image

Image

Lối lên nhà rêu phong phủ mờ dấu xưa

Muốn lên đến ngôi nhà phải leo bảy mươi ba bậc đá xanh đi lên đã phủ mờ dấu chân, bờ thành đá ngang tầm đầu người bên tay phải cũng đầy rêu. Rêu mọc trên những tảng đá mồ côi trong vườn, trên thân cây dừa, cây cau, cây quế, cây dầu trảu và những cây chân đàn, cây bạc lá – dấu tích còn lại của một vùng rừng nhiệt đới hoang vu ẩm ướt. Trong không gian toàn màu xanh đậm của khu vườn và rêu xanh, thảng hoặc xuất hiện một quả thơm non màu đỏ chót đang lớn dần lên trong hình hài một con chim phụng. Lúc bạn vừa đủ “thở bằng tai” khi trèo lên lối đi nhuốm màu cổ tích, căn nhà cổ chợt hiện ra ở lưng chừng đồi, giữa thâm u rừng già nhìn xuống cánh đồng trong thung lũng.

Image

Image

Ngôi nhà cổ hơn 150 năm tuổi

Chủ nhà đi vắng, chỉ có lũ chó ùa ra đón tôi bằng những tràng sủa inh ỏi cả một vùng quê tĩnh lặng.Căn lúc mới dựng nên, nhà lợp tranh. Năm 1941 chủ nhân cho lợp lại bằng ngói âm dương. Ba đời kế thừa, và chuẩn bị bước sang đời thứ tư căn nhà vẫn còn nguyên vẹn nét xưa khi đã hơn 150 “tuổi”. Dấu tích của một thời hào phú còn ghi lại trên bộ phản gỗ lim, tủ thờ, cặp trường kỷ, bức hoành phi, nồi một, nồi hai (bằng đồng),.. Căn nhà cổ được làm theo lối nhà rường Quảng Nam, 3 gian 2 chái, 8 cây cột nhứt gỗ mít lưng 2 thước ta, 16 cây cột nhì lưng 2 thước, 12 cây cột chái và hiên lưng 1 thước 8, vì kèo, xuyên, trính, đầu hồi… chạm trổ công phu… dựng trên một thế đắc địa về phong thuỷ. Trước nhà, dãy Hòn Ngang làm bình phong, sau lưng Gò Tròn làm hậu chẩm, gần hơn nữa, Vũng Trâu Lội là chổ thuỷ tụ từ hai con suối nhỏ không tên.

Image

Image

Image

Căn nhà này làm mất 3 năm. Thời gian làm 1 chiếc xuyên tròn 1 tháng. Tất cả đều do thợ mộc Vân Hà làm, đến nay đã thất truyền. Ngô Đình Diệm từng hai lần muốn mua ngôi nhà này bằng mọi giá, nhưng bất thành do chủ nhà nhất quyết không bán. Cạnh ngôi nhà còn một con đường thoai thoải được lát bằng đá xanh thiên nhiên dài chừng 300 mét, quanh co giữa những cội mít, cội nhãn già thân mọc đầy rêu sẽ đưa bạn đến một cái giếng cũ kín bưng khoét vào sườn núi. Ở trên độ cao 50 mét giữa sườn đồi nhưng giếng chỉ đào sâu chừng 1 mét, nước trong nhìn thấu đáy! Thật lạ lùng! Diễm Thuý – cháu nội của cụ Nguyễn Huỳnh Anh kể: “Nghe nội nói, đi tìm mạch nước của cái giếng này tốn công vô cùng. Nó được đào trước khi căn nhà của nội được dựng lên”! Cái giếng cổ nằm ở một vị trí cực kỳ kín đáo, thể hiện sự tế nhị của người xưa. Vốc một ngụm nước mát trong lành, soi bóng mình xuống đáy, chợt thấy ưu phiền cuộc đời tan ra khi một chiếc lá rừng lìa cành tình cờ rụng xuống mặt nước. Suốt cả ngày, chim chóc trong khu vườn tĩnh lặng thâm u đó không bao giờ thôi ngừng hót!

(Bài viết tham khảo và chỉnh lý từ báo Sài Gòn Tiếp Thị online)

Một ngôi nhà cổ khác ở huyện Điện Bàn

Image

Image

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s